Gümüşhane-Köse Vikipedi

[SuVaRi]

Tarihi Köse'nin kuruluşu ve tarihi konusunda kesin bilgi ve bulgular bulunmamakla beraber bölge Hitit, Asur, Makedonya, Roma ve Bizans hakimiyetinde kalmıştır. Karamanoğlu Beyliği'nin önde gelen Türkmen ailelerinden Kösebirler'in bir kısmı, Pontus'la mücadele amacıyla 13nci yüzyılda ve II. Bayezıt'ın padişahlığı (1482 - 1512) veya oğlu Yavuz Sultan Selim hükümdarlığı (1512 - 1520) döneminde buraya gönderilmiştir. Yörenin adı bu aileden gelmektedir. Ailenin diğer bir kısmı da Merc-i Dabık zaferiyle ele geçen Adıyaman Besni ve yöresine (daha sonra Keferdiz'i yurt tutan ve Kurtuluş Savaşı sırasında büyük faydalar sağlamış Kösebir / Kösebekir ailesi) Yavuz Sultan Selim tarafından gönderilmiştir. Ailenin Trabzon - Gümüşhane, Gaziantep - Malatya - Adıyaman ve Konya - İç Anadolu kollarının bağları hala kopmamıştır.Kösebir ailesinin oymağı ile birlikte Yurtlar ve Ekinyüzü Mevkilerine (Köse Dağı) yerleştiği ve sonra Örenlere (Köse'nin 13 km doğusunda) ve nihayet şimdiki yere yerleştiği rivayet edilmektedir. Ancak Yavuz dönemi kayıtları incelendiğinde bilgiler biraz daha netlik kazanacaktır. Kösebir ailesinin en tanınmışlarından Hurşit Ağa'nın Gaziantep ve yöresindeki etkinliği birçok kayıtta mevcuttur. Köse Köyü,1516 yılı Bayburt tahrir kayıtlarında Bayburt Sancağı'nın Kelkit Nahiyesine bağlı bir köy yerleşmesi olarak geçmektedir. 1916 yılında Rus ve Ermenilerin istilasına uğramış ancak 17 Şubat 1918 günü işgalden kurtulmuştur.
Cumhuriyet döneminde Gümüşhane'nin il yapılmasının (1924) ardından Kelkit Kazasına bağlı bir bucak merkezi haline getirilmiştir. Köse 1954 yılında belediye 3392 sayılı kanunla da 19.06.1987 tarihinde ilçe olmuştur.
Salyazı beldesi ve köylerin kuruluşları konusunda da kesin bilgilerin bulunmamasına rağmen Türk kültürünün dışında daha önce yaşamış olan milletlere ait iz ve eserlere rastlamak mümkündür.